Proverbs
Proverbs are the horse of conversation; when words are lost, proverbs are used to find them.
Proverbs teach wisdom and guide social behavior.
Examples:
- “When measure is exceeded, excess occurs.” — Avoid overdoing things.
- “Knowledge brings courage.” — Wisdom leads to confidence.
Ìtumọ̀
“Òwe l’ẹ́ṣin ọ̀rọ̀; bí ọ̀rọ̀ bá sọnù, òwe la fi ń wá a.”
Òwe jẹ́ ọgbọ́n ìran, a fi ń ṣàlàyé ìtumọ̀ pẹ̀lú kúkúrú.
20 Òwe Pẹ̀lú Ìtúmọ̀
- Bí ìwọ̀n bá pé, ìrẹ̀kọjá ń ṣẹlẹ̀. — Má ṣe ju àṣeyọrí lọ́wọ́.
- Ká kì í mọ́ọ̀kan, ká mọ̀ọ̀kan kì í tó. — Ọgbọ́n pọ̀ ju ẹ̀kọ́ kan lọ.
- Ọ̀rọ̀ kì í tán nílé ẹ̀kọ́. — Ẹ̀kọ́ kò ní parí.
- Eésin ẹlẹ́dẹ̀ kì í mọ ẹrú. — Ẹlẹ́dẹ̀ kò mọ àṣẹ; a kì í fi ẹru fún un.
- Ọ̀pẹ̀ kì í mọ ọjọ́ ìkòkò. — Ọ̀mọ̀wé kì í mọ gbogbo ohun.
- Akìí fi ẹ̀bẹ̀ pa ẹ̀sùn. — Ìṣèlú ò kí í jẹ ẹ̀bẹ̀.
- Ọmọ tó bá mọ̀wé, yóò mọ̀ọ́gbọ́n. — Ìmọ̀ kó ọgbọ́n wá.
- A kì í mọ̀ọ́gbọ́n tan. — Ọgbọ́n kò ní ìparí.
- Agbára ò mọ́ ọjọ́. — Agbára kì í bọ́ láé.
- Ìrùkèrúdò kì í jẹ́ kí ọkàn balẹ̀. — Rọrùn jù ìdààmú lọ.
- Ojó ìmúrí kì í pé ni ọ̀sán. — Ṣètò kó tó pẹ́.
- Ọ̀ọ̀rọ̀ kì í ṣọ́ọ̀rọ̀ nílé olóòótọ́. — Òtítọ́ ń mú kí ọ̀rọ̀ rọrùn.
- Ọ̀pẹ̀lẹ̀ kì í sọ irọ. — Ifá, ìmọ̀ ọgbọ́n, kì í jẹ́ irọ.
- Bi a bá rí ọ̀rẹ́, ìrẹ́ lè pọ̀. — Ọrẹ́ rere ń mú ayọ̀.
- Àìmọ̀ kì í jẹ́ kí a ní ìgboyà. — Ọgbọ́n ni ń mú ìgboyà.
- Kí a tó̀ọ́ sílẹ̀, a kì í bínú sílẹ̀. — Ṣugbọn ṣọ́ra kí o tó ṣe ìpinnu.
- Ọmọ tó bá mọ̀ ìbá, yóò gba ìbùkún. — Bọ̀wọ̀ fún àgbà.
- Agbára ò kì í jẹ́ kí a ráyè. — Má jẹ́ kí iṣẹ́ pa ìsinmi rẹ.
- Bí ajá bá ń ké, kò mọ ohun tó ń kàn án. — Má ṣe bẹ̀rù ohun tí ìmọ̀ rẹ kò tó.
- Ìwọ̀n ni ìwà. — Ìwà rere ni ìwọ̀n ènìyàn.
Language Structure
Ìmọ̀ Èdè
Yoruba is tonal with high (´), mid (no mark), and low (`) tones.
Tones
Yorùbá ní ìró gíga (´), ìró àárin (no mark), ìró kékeré (`). Àmi faweli bí ẹ, ọ, ṣ pẹ̀lú àmi ìlú ń jẹ́ kí ìtúmọ̀ yàtọ̀.
Àmi Oró (Tones)
7 vowels (a, e, ẹ, i, o, ọ, u); consonants include b, d, f, g, gb, j, k, l, m, n, p, r, s, ṣ, t, w, y.
Vowels & Consonants
Faweli 7 (a, e, ẹ, i, o, ọ, u); Konsonanti púpò̩ bí b, d, f, g, gb, j, k, l, m, n, p, r, s, ṣ, t, w, y.
Faweli & Konsonanti
- Sentence order: Subject-Verb-Object (Ade bought a book).
- Tenses: Uses markers like máa (future), ti (perfect), ń (progressive).
- Negation: kò, kì í, kì í ṣe.
Grammar
- Gbólóhùn: SVO (Kòkòrò-Ọ̀rọ̀ — Ọrọ — Kíkà). “Adé ra ìwé.”
- Àsìkò / Tenses: Yorùbá lo àmi ìṣe àti àsọyé (máa, ti, ń): “Mo ń lọ,” “Mo ti lọ,” “Máa lọ.”
- Ìpamọ̀ (Negation): “Kò,” “Kì í,” “Kì í ṣe.”
- Ọ̀rọ̀ ìbánisọ̀rọ̀: Òun, Wọ́n, Àwa, Ẹ̀yin, Bẹ́ẹ̀ ni, Rárá.
Àpẹẹrẹ Kúkúrú:
- “Ọmọ yìí ń kọ orin.” (Present progressive)
- “Wọ́n ti dé.” (Perfect)
- “Má ṣe ṣeré níbẹ̀.” (Imperative/Negative)

